هفته دوم آموزشی مبانی و مدل های اقتصادی

دومین هفته از دوره آموزشی مبانی و مدل های اقتصادی، در روز پنج شنبه 11 آبان 1396، از ساعت 8 در سالن اجتماعات مرکز تحقیقات مبانی و مدل های اقتصادی بومی برگزار گردید.

مجموعه
1396/8/20
تعداد بازدید: 437
دومین هفته از دوره آموزشی مبانی و مدل های اقتصادی، در روز پنج شنبه 11 آبان 1396، از ساعت 8 در سالن اجتماعات مرکز تحقیقات مبانی و مدل های اقتصادی بومی برگزار گردید.

جلسۀ اول:‌تحلیلی بر سیر شناخت در علم اقتصاد

در نخستین جلسه دکتر سید مهدی زریباف موضوع« تحلیلی بر سیر شناخت در اقتصاد» را تبیین کردند.

سرفصل های ارائه شده عبارتنداز:

  • بنیان‌های تفکر اقتصاد نوین
  • روش‌شناسی علم اقتصاد و تاریخچۀ آن
  • آزادی از ارزش
  • جایگاه تفکر اسلامی و اقتصاد اسلامی

سؤالات کلیدی تبیین شده در جلسه

  • جدایی دین از علم چه تأثیری بر اقتصاد داشت؟
  • چگونه ارزش از اقتصاد حذف شد؟
  • روش‌شناسی اقتصاد اسلامی چیست؟

در ادامه هر کلاس، با طرح پرسش و پاسخ استاد و دانش پژوهان فضای گفت و گو شکل گرفت.

جلسۀ دوم: اقتصاد اسلامی به‌مثابۀ حکمرانی عادلانه بر جامعه

از ساعت 9:30 تا ۱۰:۴۵؛ دکتر محمد نعمتی  سرفصل های زیر را پوشش دادند:

  • تلقی رایج از دانش اقتصاد
  • تلقی از علوم اجتماعی و اقتصاد در دوره‌های تاریخی مختلف
  • اقتصاد به عنوان اخلاقیات فلسفی
  • اقتصاد به مثابه سیاست‌های مالی و دولتی
  • اقتصاد به مثابه ساینس
  • معرفت: ساینس یا تدبیر؟
  • نظریه چیست؟ باور صادق موجه؟ (واقع‌نمایی)
  • یا کنش عادلانه؟ (درست و نادرست افعال و سیاست‌های انسانی)
  • پنج مؤلفه پوزیتویست‌ها برای تمایز علم از غیر علم
  • تلقی و تعریف از تدبیر مدن
  • ارائه سازوکارهای بهره‌مندی جامعه از مواهب و خیرات
  • مواهب چیست؟ هرآنچه ابناء بشر برای رفع نیازهای خود در پی تدارک و تهیه آن هستند:
  • انواع کالاها و خدمات خصوصی
  • انواع کالاها و خدمات عمومی
  • انواع منابع و ثروت‌های طبیعی

جلسۀ سوم: فایده، عدالت و سیاستگزاری اقتصادی؛ ایدۀ استوارت میل و نقدی بر آن

سومین کلاس نیز توسط دکتر نعمتی در ساعت ۱۱:۱۵ تا ۱۲:۱۵؛ با موضوع «فایده، عدالت و سیاستگزاری اقتصادی؛ ایدۀ استوارت میل و نقدی بر آن» برگزار گردید که سرفصل های زیر تدریس شد:

  • معرفی کتاب «فایده گرایی استوارت میل»
  • اخلاقی بودن افعال بشری
  • دیدگاه ها در مورد فعل عادلانه (دیدگاه ارسطو، میل، بنتام، رالز، مکین تایر)
  • فضیلت گرایی
  • فایده گرایی از نگاه استوارت میل
  • ابعاد نظریات عدالت

جلسه چهارم: ماهیت اعتباری بودن علوم اجتماعی و نظریه اقتصاد اسلامی

سرفصل های پوشش داده شد توسط دکتر موحدی با موضوع « ماهیت اعتباری بودن علوم اجتماعی و نظریه اقتصاد اسلامی» به شرح زیر بود:

  • تبیینی از ماهیت مشاهدات به اصطلاح Objective اقتصادی
  • تبیینی از نظریه بار بودن مشاهدات به اصطلاح Objective اقتصادی
  • تبیینی از نظریه بار بودن انگاره‏ها (مفاهیم نظری) به اصطلاح Objective اقتصادی
  • تبیینی از اعتباری بودن علوم اجتماعی (مثل علم اقتصاد)
  • ثمرات اعتباری دیدن علوم اجتماعی
  • دوری از تناقضات و اشکالات عینیّت‏گرایی و نیل به معنایی موسع از علوم (اجتماعی) موصوف
  • شکستن بت علم‏ (Sciense) و تقدّس منبعث از عینیّت‌‏‏پنداری آن
  • ایجاد اعتماد به نفس برای نظریه‌‏پردازی در عرصه اقتصاد اسلامی و علوم دینی
  • دقت در بهره‌‏گیری از انگاره‌‏ها برای ساخت اقتصاد اسلامی
  • چگونگی اعتبار نظریه اقتصاد اسلامی فارغ از معنای نظریه اقتصادی
  • طرح، ساختار یا چارچوب تحلیلی، علم، مدل، الگو، نظام فکری و ...فارغ از روش‏های علمی متعارف در نظریه‏پردازی اقتصادی
  • قیاس‏‌گرایی، تجربه‏‌گرایی (پوزیتویسم، ابطال‏گرایی، ابزارگرایی)، برنامه‏ پژوهش علمی، ...
  • علم اقتصاد اسلامی [در تلقی متعارف] از سنخ ادارکات حقیقی است

سؤالات کلیدی تبیین شده در جلسه:

  •  آیا می‏‌توان بعد از قبول عینی بودن علوم اجتماعی، قائل به وجود اقتصاد اسلامی بود؟
  •  اعتباری دیدن علوم اجتماعی چه دلالت‏هایی در نظریه‌‏پردازی اقتصاد اسلامی خواهد داشت؟
  • چگونه می‎‏توان از لحاظ معرفت‌‏شناختی به دفاع از نظریه‌‏پردازی اقتصاد اسلامی پرداخت؟

جلسۀ پنجم: نقد و بررسی اقتصادسیاسی کلاسیک

سرفصل های موضوع «نقد و بررسی اقتصادسیاسی کلاسیک» ارائه شده توسط دکتر علی اکبر ناسخیان عبارت بودند از:

  • زمینه‌های شکل‌گیری اقتصادسیاسی کلاسیک: عوامل تاریخی، اجتماعی و فلسفی.
  • اقتصاد سیاسی و علم اقتصاد
  • تأثیر تحولات عینی اقتصادی اجتماعی در روش علم اقتصاد
  • نقش اندیشه های فلسفی در جهت دهی، توجیه و تقویت افکار اقتصادی

سؤالات کلیدی تبیین شده:

  • نقش عوامل و تعارضات طبقاتی در شکل‌گیری نظریه‌های اقتصاد کلاسیک چه بوده است؟
  • چه عوامل تاریخی و فلسفی در شکل‌گیری اقتصاد کلاسیک نقش داشته است؟
  • نقد و بررسی اقتصاد سیاسی کلاسیک از چه زاویه‌ای مفید است؟

متن و فیلم جلسات پس از تدوین و ویرایش نهایی در اختیار علاقه مندان قرار خواهد گرفت. دانشجویان و علاقه مندان مباحث برای شرکت در جلسات آینده دوره آموزشی می توانند مشخصات خود را به شماره 09104491997 ارسال فرمایند یا جهت ثبت نام به لینک زیر مراجعه نمایند.


مطالب پربازدید
مرکز تحقیقات مبانی و مدل‌های اقتصادی بومی را ببینید یا به فهرست بازگردید.